Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội tham gia góp ý dự thảo Thông tư về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học

Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển giáo dục mở và hội nhập quốc tế, việc xây dựng hành lang pháp lý thống nhất cho khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở (Open Educational Resources – OER) được xác định là yêu cầu cấp thiết. Trên tinh thần đó, sáng 30/01/2026 Đại học Công nghiệp Hà Nội đã tham dự Tọa đàm lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học, do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Trường Đại học Điện lực tổ chức.

Tọa đàm có sự tham dự của ông Đặng Văn Huấn – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đại diện các đơn vị chức năng thuộc Bộ, cùng đại biểu đến từ 25 cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Hà Nội. Đây là diễn đàn chuyên môn quan trọng nhằm tiếp nhận ý kiến từ thực tiễn triển khai tại các cơ sở đào tạo, qua đó góp phần hoàn thiện dự thảo Thông tư trước khi trình cấp có thẩm quyền ban hành.

Tham dự tọa đàm, đoàn Đại học Công nghiệp Hà Nội gồm đại diện Phòng Đào tạo và Thư viện Nhà trường, thể hiện rõ cách tiếp cận đồng bộ giữa công tác quản lý đào tạo và công tác quản lý, khai thác học liệu – tài nguyên thông tin. Việc tham gia với tư cách đoàn thống nhất của Nhà trường cho thấy quan điểm xuyên suốt: tài nguyên giáo dục mở phải được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và hoạt động đảm bảo chất lượng giáo dục đại học.

Tài nguyên giáo dục mở (Open Educational Resources – OER) đang trở thành một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái giáo dục đại học hiện đại, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy – học, giảm chi phí đào tạo và hỗ trợ học tập suốt đời. Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, việc khai thác và sử dụng OER cũng đặt ra nhiều vấn đề về quản lý, chất lượng và pháp lý. Thực tiễn cho thấy, mặc dù nhiều cơ sở giáo dục đại học đã bước đầu triển khai xây dựng và khai thác học liệu mở, song vẫn còn tồn tại sự thiếu thống nhất về khái niệm, phạm vi, phương thức tổ chức thực hiện và đặc biệt là vấn đề đảm bảo bản quyền, quyền tác giả và quyền liên quan. Chính vì vậy, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng và lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm sự phát triển bền vững của giáo dục mở trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Sự tham gia của Đại học Công nghiệp Hà Nội với tư cách đoàn đại biểu thống nhất, từ kinh nghiệm thực tiễn trong tổ chức đào tạo, xây dựng chương trình và phát triển hệ thống học liệu phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, đoàn Đại học Công nghiệp Hà Nội đã tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến đối với nhiều nội dung trọng tâm của dự thảo Thông tư. Một trong những nội dung được đoàn Đại học Công nghiệp Hà Nội đặc biệt quan tâm là xác định rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục đại học trong việc tổ chức xây dựng, khai thác, sử dụng và chia sẻ tài nguyên giáo dục mở. Theo đó, OER không chỉ là nguồn tài liệu hỗ trợ mang tính bổ trợ, mà cần được xem là một bộ phận cấu thành của hệ thống học liệu chính thức, phục vụ trực tiếp cho hoạt động đào tạo. Đại học Công nghiệp Hà Nội cho rằng, dự thảo Thông tư cần nhấn mạnh vai trò điều phối nội bộ của cơ sở giáo dục đại học, trong đó Phòng Đào tạo có trách nhiệm định hướng về nội dung, chương trình, chuẩn đầu ra; Thư viện giữ vai trò đầu mối quản lý, lưu trữ, phổ biến và hướng dẫn khai thác tài nguyên giáo dục mở; đồng thời có sự phối hợp chặt chẽ với các khoa, bộ môn và giảng viên trong quá trình xây dựng và sử dụng học liệu.

Tại tọa đàm, các ý kiến của đoàn Đại học Công nghiệp Hà Nội tập trung phân tích sâu vấn đề đảm bảo chất lượng và tuân thủ bản quyền trong khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Theo đó, OER chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được xây dựng và sử dụng trên cơ sở chuẩn mực học thuật rõ ràng, nguồn gốc minh bạch và phạm vi quyền sử dụng được xác định cụ thể. Đoàn kiến nghị dự thảo Thông tư cần làm rõ hơn các tiêu chí đánh giá chất lượng tài nguyên giáo dục mở, đồng thời hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng giấy phép mở, ghi nhận quyền tác giả, trích dẫn nguồn và xử lý các tình huống phát sinh trong thực tiễn sử dụng. Việc phân định rõ giữa tài nguyên giáo dục mở và tài nguyên có bản quyền được xem là yêu cầu quan trọng, nhằm tránh tình trạng hiểu sai OER là tài nguyên “tự do sử dụng” mà không cần tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Từ góc độ quản lý đào tạo và quản lý thư viện, Đại học Công nghiệp Hà Nội cho rằng quy định về OER cần được đặt trong tổng thể chiến lược chuyển đổi số giáo dục đại học, bảo đảm sự liên thông giữa các hệ thống quản lý đào tạo, nền tảng học tập trực tuyến và hệ thống thư viện số. Theo đó, Thông tư cần khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học xây dựng kho tài nguyên giáo dục mở có kiểm soát, đồng thời thúc đẩy chia sẻ, kết nối học liệu giữa các trường trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng và tuân thủ pháp luật. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tránh đầu tư trùng lặp, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận học liệu chất lượng cao cho người học.

Đại học Công nghiệp Hà Nội nhấn mạnh sự cần thiết phải xác định rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục đại học trong việc tổ chức xây dựng, thẩm định, khai thác và chia sẻ tài nguyên giáo dục mở; đồng thời làm rõ vai trò phối hợp giữa các đơn vị chức năng trong Nhà trường, trong đó Phòng Đào tạo giữ vai trò định hướng chuyên môn – chương trình, còn Thư viện là đơn vị đầu mối quản lý, lưu trữ, phổ biến và kiểm soát việc sử dụng học liệu.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Đặng Văn Huấn – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học ghi nhận các ý kiến đóng góp từ các cơ sở giáo dục đại học, trong đó có Đại học Công nghiệp Hà Nội, đồng thời nhấn mạnh việc hoàn thiện dự thảo Thông tư cần xuất phát từ thực tiễn triển khai, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục đại học trong giai đoạn mới.

Việc tham gia tọa đàm và đóng góp ý kiến vào dự thảo Thông tư thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm của Đại học Công nghiệp Hà Nội trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách giáo dục đại học. Thông qua sự phối hợp giữa Phòng Đào tạo và Thư viện, Nhà trường tiếp tục khẳng định định hướng phát triển giáo dục mở gắn với đảm bảo chất lượng, bản quyền và chuẩn mực học thuật, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo và hội nhập của giáo dục đại học Việt Nam.