Thu nhận Nanocellulose và Lignin từ vỏ quả sầu riêng hướng đến ứng dụng thử nghiệm trong lĩnh vực vật liệu
Đề tài xây dựng thành công quy trình thu nhận đồng thời lignin, cellulose và nanocellulose với hiệu suất: cellulose tinh khiết 36,03%, nanocellulose 29,18%, lignin 10,92%. Ứng dụng thực tiễn nổi bật gồm: lignin 10% cải thiện đáng kể tính chất cách nhiệt và chống cháy của bọt polyurethane; nanocellulose 2–6% nâng cao độ bền cơ học, khả năng giữ nước và phân hủy sinh học của màng tinh bột bao gói thực phẩm.
Từ vỏ sầu riêng đến nanocellulose và lignin cho vật liệu thử nghiệm
| Phân tích thành phần vỏ sầu riêng cho thấy hàm lượng cellulose cao (37,92%), lignin (10,48%) và hemicellulose (8,84%). Xây dựng thành công quy trình thu nhận đồng thời lignin, cellulose và nanocellulose với hiệu suất: cellulose tinh khiết 36,03%, nanocellulose 29,18%, lignin 10,92%. Ứng dụng thực tiễn nổi bật gồm: lignin 10% cải thiện đáng kể tính chất cách nhiệt và chống cháy của bọt polyurethane; nanocellulose 2–6% nâng cao độ bền cơ học, khả năng giữ nước và phân hủy sinh học của màng tinh bột bao gói thực phẩm. |
Chủ nhiệm / nhóm nghiên cứu TS: Trần Ý Đoan Trang | Đơn vị Viện Công nghệ - HaUI |
29.18 % Hiệu suất phân lập nanocellulose: | 10.92 % Hiệu suất thu nhận lignin |
45.6mm Đường kính vòng kháng khuẩn với E. coli | 10 % Hàm lượng lignin của mẫu PU được nhóm đánh giá nổi bật |
Công nghệ cốt lõi
| Phân đoạn sinh khối bằng xử lý kiềm, Mô tả: NaOH 15%, 100°C, 2 giờ theo điều kiện quy trình đề xuất; tách cell | Tẩy trắng cellulose bằng hydrogen peroxide, Mô tả: H₂O₂ 15%, thời gian 1 ngày đêm, theo sơ đồ và mô tả quy trì |
| Thủy phân axit tạo nanocellulose, Mô tả: H₂SO₄ 64%, 45°C, 3 giờ; sau đó trung hòa, nghiền, lắng/ly tâm và siêu | Kết tủa lignin bằng axit hóa dịch lọc, Mô tả: Axit hóa đến pH 1, lọc/ly tâm và sấy để thu lignin. |
| Phối trộn nanocellulose vào màng tinh bột, Mô tả: Khảo sát các mức 2%, 4%, 6%, 8%, 10%; đánh giá tính chất màn | Bổ sung lignin vào bọt polyurethane, Mô tả: Khảo sát các mẫu 5%, 10%, 15%, 20%; so sánh hình thái, tính chất c |
| Đặc trưng hóa vật liệu, Mô tả: SEM/TEM, DLS, FTIR, XRD và TGA cùng các phép thử ứng dụng trên màng tinh bột và | 03 Công bố khoa học |
Vỏ sầu riêng là phần phụ phẩm giàu cellulose và lignin. Một đề tài tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội xây dựng quy trình thu hồi đồng thời các thành phần này, tạo nanocellulose, rồi thử phối trộn chúng vào màng tinh bột và bọt polyurethane. Kết quả cho thấy nguồn phụ phẩm có thể cung cấp nguyên liệu cho các hướng vật liệu sinh học và composite; các ứng dụng vẫn đang ở mức thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Quy trình thu hồi
Thay vì chỉ xem vỏ sầu riêng là chất thải cần xử lý, nhóm nghiên cứu khảo sát thành phần của vỏ và tìm cách thu hồi cellulose, lignin, sau đó chuyển cellulose thành nanocellulose. Quy trình được trình bày theo các công đoạn chính: sơ chế và nghiền nguyên liệu; xử lý kiềm để tách các cấu phần; tẩy trắng phần cellulose; kết tủa lignin từ dịch lọc; và thủy phân axit, xử lý cơ học để tạo nanocellulose. Sơ đồ và thông số quy trình được báo cáo tại PDF tr. 60–62 (trang in 50–52).

Sản phẩm Lignin

Sản phẩm Nanocellulose
Với điều kiện khảo sát được lựa chọn, báo cáo ghi nhận hiệu suất thu nhận 54,33% cellulose thô, 36,03% cellulose đã tẩy trắng, 10,92% lignin và 29,18% nanocellulose. Đây là các hiệu suất trong quy trình thí nghiệm của đề tài; chúng không tự động đại diện cho quy mô sản xuất hoặc hiệu quả kinh tế công nghiệp. (PDF tr. 62–63; trang in 52–53)
Nanocellulose được phối trộn vào màng tinh bột ở các mức 2–10% khối lượng. Nhóm khảo sát các tính chất như hút nước, trương nở, hòa tan, phân hủy sinh học, màu sắc và khả năng tạo vòng kháng khuẩn. Trong phép thử được báo cáo, mẫu màng chứa 6% nanocellulose tạo vòng kháng khuẩn đường kính 45,60 mm đối với E. coli; đây là kết quả thử nghiệm trong điều kiện phòng thí nghiệm, không phải bằng chứng về hiệu quả bảo quản thực phẩm hay tác dụng y tế. (PDF tr. 70–78; trang in 60–68)
Ở nhánh còn lại, lignin được bổ sung vào bọt polyurethane với các tỷ lệ khảo sát 5%, 10%, 15% và 20%. Báo cáo chọn mẫu PU-L10 (10% lignin) là mẫu có nhiều đặc tính được đánh giá tích cực trong nhóm khảo sát, và đề xuất tiếp tục xem xét hướng vật liệu cách nhiệt. Màng tinh bột và bọt PU là mẫu thử của đề tài; báo cáo kiến nghị cần nghiên cứu ứng dụng tiếp, chưa xác nhận sản phẩm thương mại hay thử nghiệm tại môi trường sử dụng thực tế. (PDF tr. 79–96; trang in 69–86)

Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là một quy trình khai thác đồng thời hai cấu phần sinh khối: nanocellulose cho nền màng tinh bột, lignin cho nền polyurethane. Cách tiếp cận này mở ra lựa chọn sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu trong nghiên cứu vật liệu. Trước khi chuyển sang ứng dụng, cần tiếp tục chuẩn hóa hiệu suất theo cơ sở tính, xác nhận tính chất vật liệu bằng phép thử độc lập và đánh giá an toàn, độ bền cũng như khả năng mở rộng quy mô.
Thông tin đề tài: Đề tài KH&CN cấp Trường 2024, chủ nhiệm TS. Trần Ý Đoan Trang, Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Công bố khoa học liên quan
A COMPREHENSIVE METHOD FOR CONCURRENT RECOVERY OF CELLULOSE, NANOCELLULOSE AND LIGNIN FROM DURIAN PEEL: A SUSTAINABLE APPROACH
Cellulose Chemistry and Technology, 2024 • DOI: 10.35812/CelluloseChemTechnol.2024.58.82
Dual-network low-methoxyl amidated pectin–protein films: mechanism, optimization, and application to fresh foods
Sustainable Food Technology, 2026 • DOI: 10.1039/d5fb00949a
Corn starch and durian husk nanocellulose composite films: A green approach for biodegradable packaging
E3S Web of Conferences, 2025 • DOI: 10.1051/e3sconf/202562301001
KHÁM PHÁ THÊM Từ sản phẩm đến không gian nghiên cứu liên quan Thông tin nhà nghiên cứu TS Trần Ý Đoan Trang Đơn vị công tác: Viện Công nghệ - HaUI Hướng nghiên cứu: Chiết tách và thu hồi vật liệu từ sinh khối, Chế tạo và cải thiện vật liệu polymer composite, Phát triển màng sinh học và vật liệu bao gói, Vật liệu hấp phụ và xử lý môi trường, Vật liệu nano và vật liệu chức năng. Đơn vị của sản phẩm: Viện Công nghệ - HaUI Hướng nghiên cứu của sản phẩm: Nano cellulose, sợi cellulose nano. Thu nhận Nanocellulose và Lignin Nghiên cứu liên quan và công cụ tra cứu |
Chủ Nhật, 16:13 15/11/2026
Copyright © 2018 Hanoi University of Industry.