Đầu tư trang thiết bị hiện đại – Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội, giáo dục đại học được xác định là một trong những trụ cột then chốt, giữ vai trò đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho kỷ nguyên số. Cùng với đổi mới chương trình đào tạo, phương thức giảng dạy và quản trị đại học, việc hiện đại hóa hệ thống thư viện – trung tâm tri thức của mỗi cơ sở giáo dục – trở thành yêu cầu tất yếu, mang tính chiến lược lâu dài.

Mới đây, Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội đã chính thức tiếp nhận và đưa vào vận hành thiết bị số hóa chuyên nghiệp ElarScan A2-400KS, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình đầu tư trang thiết bị hiện đại, từng bước xây dựng thư viện số, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của Nhà trường cũng như nhu cầu tiếp cận tri thức ngày càng cao của xã hội.

Trong mô hình đại học hiện đại, thư viện không còn đơn thuần là nơi lưu trữ sách, giáo trình hay tài liệu tham khảo, mà đã trở thành hạ tầng tri thức cốt lõi, hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và học tập trực tuyến, đã đặt ra yêu cầu cấp bách về việc chuyển đổi mô hình thư viện truyền thống sang thư viện số, thư viện thông minh. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai đồng bộ, trong đó ngành giáo dục được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên. Đối với các trường đại học, đặc biệt là các cơ sở đào tạo kỹ thuật – công nghệ như Đại học Công nghiệp Hà Nội, việc xây dựng môi trường học tập số, nguồn học liệu số phong phú và dễ tiếp cận là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực cạnh tranh.

Nhận thức rõ vai trò và vị trí của thư viện trong chiến lược phát triển chung của Nhà trường, Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội đã từng bước đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin và triển khai các giải pháp số hóa tài liệu. Việc tiếp nhận và vận hành thiết bị số hóa chuyên nghiệp ElarScan A2-400KS là một minh chứng cụ thể cho định hướng đó. ElarScan A2-400KS là dòng máy số hóa chuyên dụng, được thiết kế để phục vụ công tác số hóa tài liệu thư viện với yêu cầu cao về chất lượng hình ảnh, độ chính xác và tính an toàn cho tư liệu gốc. Thiết bị cho phép số hóa nhiều loại tài liệu khác nhau như sách, giáo trình, luận văn, luận án, tài liệu nghiên cứu khoa học, báo – tạp chí, kể cả các tài liệu có kích thước lớn hoặc đã qua thời gian sử dụng dài. So với các phương pháp số hóa thông thường, ElarScan A2-400KS mang lại nhiều ưu thế nổi bật, giúp nâng cao hiệu quả công tác thư viện, đồng thời bảo đảm yêu cầu bảo tồn lâu dài các tài liệu có giá trị.

Một trong những thách thức lớn nhất của thư viện truyền thống là việc bảo quản và khai thác các tài liệu giấy, đặc biệt là những tài liệu quý, tài liệu lưu chiểu hoặc các công trình nghiên cứu có giá trị học thuật cao. Việc sử dụng trực tiếp bản gốc trong thời gian dài không chỉ làm giảm tuổi thọ của tài liệu mà còn tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng, mất mát. Việc đưa thiết bị số hóa chuyên nghiệp vào vận hành giúp Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội giải quyết đồng thời hai mục tiêu: bảo tồn nguyên bản tài liệu và mở rộng khả năng khai thác, sử dụng. Các tài liệu sau khi được số hóa sẽ được lưu trữ dưới dạng dữ liệu số, tạo điều kiện cho việc truy cập nhanh chóng, thuận tiện, không phụ thuộc vào không gian và thời gian. Đối với giảng viên và sinh viên, đây là một bước tiến quan trọng, giúp nâng cao khả năng tiếp cận nguồn học liệu, phục vụ hiệu quả cho hoạt động giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học trong môi trường số.

Thực tiễn cho thấy, nhu cầu học tập và nghiên cứu của người học ngày càng đa dạng, linh hoạt, đặc biệt sau giai đoạn đẩy mạnh học trực tuyến và học kết hợp. Sinh viên không chỉ cần giáo trình, tài liệu tham khảo truyền thống mà còn cần nguồn học liệu số phong phú, dễ tra cứu, có thể sử dụng mọi lúc, mọi nơi. Việc đầu tư trang thiết bị hiện đại cho thư viện, trong đó có thiết bị số hóa chuyên nghiệp, giúp Nhà trường từng bước hình thành hệ sinh thái học liệu số, đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hướng mở, cá nhân hóa và học tập suốt đời. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển các mô hình đào tạo mới, tăng cường liên thông, liên kết và chia sẻ tri thức trong và ngoài Nhà trường.

Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, mà còn đòi hỏi sự thay đổi toàn diện về hạ tầng, dữ liệu và phương thức quản lý. Trong đó, thư viện đóng vai trò là trung tâm dữ liệu tri thức, kết nối các nguồn thông tin phục vụ đào tạo và nghiên cứu. Việc đầu tư trang thiết bị hiện đại cho thư viện, như thiết bị số hóa ElarScan A2-400KS, thể hiện rõ quyết tâm của Đại học Công nghiệp Hà Nội trong việc đồng bộ hóa hạ tầng số, từng bước xây dựng mô hình thư viện hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục đại học trong kỷ nguyên số. Không chỉ phục vụ nội bộ Nhà trường, thư viện số còn hướng tới mục tiêu chia sẻ tri thức với cộng đồng, góp phần lan tỏa giá trị học thuật, phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu của xã hội.

Bên cạnh việc đầu tư trang thiết bị, Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội cũng chú trọng đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ thư viện, nhằm khai thác hiệu quả các công nghệ mới. Việc vận hành thiết bị số hóa chuyên nghiệp đòi hỏi cán bộ thư viện không chỉ nắm vững nghiệp vụ truyền thống, mà còn phải am hiểu công nghệ, quy trình xử lý dữ liệu số và các chuẩn lưu trữ hiện đại. Sự kết hợp giữa con người – công nghệ – quy trình là yếu tố quyết định để quá trình hiện đại hóa thư viện đạt hiệu quả bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của Nhà trường.

Việc tiếp nhận và vận hành thiết bị số hóa ElarScan A2-400KS không phải là điểm kết thúc, mà là bước khởi đầu quan trọng trong lộ trình xây dựng thư viện số, thư viện thông minh tại Đại học Công nghiệp Hà Nội. Trên nền tảng đó, Nhà trường có thể tiếp tục triển khai các giải pháp quản lý tài nguyên số, tích hợp dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tìm kiếm, phân tích và gợi ý học liệu. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu của toàn xã hội, đầu tư cho thư viện chính là đầu tư cho tri thức, cho tương lai. Những bước đi bài bản, có chiều sâu trong hiện đại hóa thư viện sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, đồng thời khẳng định vai trò, vị thế của Đại học Công nghiệp Hà Nội trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.