Đất nước Việt Nam qua các đời: Nghiên cứu địa lý học lịch sử Việt Nam

Cuốn sách nghiên cứu quá trình hình thành, biến đổi cương vực và địa lý hành chính Việt Nam từ thời Văn Lang, Âu Lạc đến các triều đại phong kiến. Tác phẩm đồng thời làm rõ quá trình mở mang lãnh thổ về phương Nam và những khía cạnh địa lý gắn với công cuộc bảo vệ đất nước qua các thời kỳ lịch sử.

Trong tiến trình lịch sử dân tộc, lãnh thổ và địa giới hành chính Việt Nam đã trải qua nhiều lần thay đổi gắn liền với quá trình dựng nước, giữ nước, đấu tranh chống ngoại xâm và mở rộng bờ cõi về phương Nam. Việc tìm hiểu những biến đổi về cương vực, địa danh, đơn vị hành chính và vị trí các vùng đất qua từng thời kỳ có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu lịch sử, góp phần làm rõ quá trình hình thành và phát triển của đất nước Việt Nam.

Nhằm cung cấp thêm nguồn tài liệu phục vụ học tập và nghiên cứu lịch sử dân tộc, Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Công nghiệp Hà Nội trân trọng giới thiệu đến bạn đọc cuốn sách "Đất nước Việt Nam qua các đời: Nghiên cứu địa lý học lịch sử Việt Nam" của học giả Đào Duy Anh.

Đất nước Việt Nam qua các đời: Nghiên cứu địa lý học lịch sử Việt Nam

Cuốn sách là công trình nghiên cứu chuyên sâu về địa lý học lịch sử Việt Nam, tập trung làm rõ cương vực đất nước, vị trí các khu vực hành chính và những thay đổi về địa giới qua các triều đại. Thông qua việc khảo cứu, đối chiếu nhiều nguồn sử liệu và thư tịch Việt Nam, Trung Quốc, tác giả tái hiện quá trình hình thành, biến đổi và mở rộng lãnh thổ Việt Nam trong gần hai thiên niên kỷ. Bên cạnh địa lý hành chính, tác phẩm còn đề cập đến khía cạnh địa lý của một số cuộc chiến tranh chống ngoại xâm quan trọng trong thời kỳ phong kiến, qua đó góp phần làm sáng tỏ những sự kiện lịch sử từ góc nhìn không gian địa lý.

Cuốn sách gồm 15 chương, được sắp xếp theo trình tự lịch sử, từ thời kỳ dựng nước đầu tiên đến các triều đại phong kiến và quá trình mở rộng lãnh thổ về phương Nam.

Đất nước Việt Nam qua các đời: Nghiên cứu địa lý học lịch sử Việt Nam

Chương I – Nước Văn Lang tìm hiểu những vấn đề liên quan đến nhà nước Văn Lang trong các thư tịch cổ, đặc biệt là phạm vi lãnh thổ, các bộ và những địa danh được ghi chép trong truyền thuyết, sử liệu. Nội dung chương bước đầu đặt ra những vấn đề về việc xác định không gian địa lý của nước ta thời kỳ đầu dựng nước.

Chương II – Nước Âu Lạc nghiên cứu sự hình thành nước Âu Lạc sau thời Văn Lang, các vấn đề liên quan đến An Dương Vương, địa điểm đóng đô và phạm vi lãnh thổ của nhà nước Âu Lạc.

Các chương III đến VI tập trung nghiên cứu tình hình nước ta trong thời kỳ Bắc thuộc, từ ách đô hộ của nhà Hán, thời Tam Quốc và Lưỡng Tấn, thời Nam Bắc triều đến thời Tùy và Đường. Tác giả khảo cứu những thay đổi về địa giới, các đơn vị hành chính, vị trí các quận, huyện và quá trình tổ chức cai trị của các triều đại phương Bắc trên đất nước ta.

Các chương VII đến X trình bày quá trình khôi phục và xây dựng nền tự chủ của dân tộc, từ những bước đầu sau thời kỳ Bắc thuộc đến các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần và Hồ. Nội dung tập trung làm rõ cương vực quốc gia, sự hình thành và phát triển của nước Đại Việt, những thay đổi về địa lý hành chính cũng như quá trình xác lập và bảo vệ lãnh thổ qua các thời kỳ.

Các chương XI đến XIII đi sâu tìm hiểu những biến đổi về địa lý hành chính trong thời kỳ thuộc Minh và các triều đại Lê, Nguyễn. Đặc biệt, chương XIII giới thiệu hệ thống các tỉnh của Việt Nam dưới thời Nguyễn, góp phần làm rõ tổ chức hành chính và diện mạo lãnh thổ đất nước trong giai đoạn này.

Chương XIV – Sự mở mang lãnh thổ vào Nam qua các đời Lý, Trần, Hồ, Lê tập trung nghiên cứu quá trình mở rộng lãnh thổ về phương Nam qua các triều đại, làm rõ những bước phát triển về phạm vi cương vực và quá trình hình thành không gian lãnh thổ Việt Nam.

Chương XV – Nhìn chung về lãnh thổ nước ta khái quát quá trình hình thành và phát triển lãnh thổ Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử. Tác giả phân tích những bước mở rộng bờ cõi từ thời Lý, Trần, Hồ, Lê đến thời Nguyễn, đồng thời chỉ ra những biến động và chia cắt lãnh thổ trong giai đoạn lịch sử sau đó.

Ngoài 15 chương chính, cuốn sách còn có các phụ lục nghiên cứu về những địa điểm, dấu tích lịch sử gắn với các sự kiện quan trọng như vị trí các đèo Khâu Cấp, Nội Bàng trên đường hành quân của Trần Hưng Đạo và những cọc lim được phát hiện liên quan đến sự đổi dòng của sông Bạch Đằng. Phần phụ lục bổ sung của Nhã Nam còn giới thiệu nội dung về biên giới nước ta qua các đời, niên biểu cuộc đời và thư mục các công trình nghiên cứu của Đào Duy Anh, giúp bạn đọc có thêm tư liệu tìm hiểu về tác giả và sự nghiệp học thuật của ông.

Với phương pháp khảo cứu công phu, hệ thống tư liệu phong phú và cách tiếp cận lịch sử từ góc độ địa lý học, cuốn sách là tài liệu tham khảo có giá trị đối với sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực lịch sử, địa lý, văn hóa học và các ngành khoa học xã hội và nhân văn. Cuốn sách đồng thời giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về quá trình hình thành, biến đổi và mở rộng lãnh thổ, qua đó thêm trân trọng những chặng đường dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Đất nước Việt Nam qua các đời: Nghiên cứu địa lý học lịch sử Việt Nam

Hiện nay, cuốn sách đã có tại Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội, sẵn sàng phục vụ nhu cầu học tập, tra cứu và nghiên cứu của bạn đọc. Bạn đọc có thể tìm đọc tài liệu này tại đây. Trân trọng kính mời quý thầy cô và các bạn sinh viên tìm đọc!

  • Thứ Hai, 09:13 16/11/2026

Tin tiêu điểm

Tân sinh viên quốc tế tham quan, trải nghiệm và tìm hiểu cách khai thác tài nguyên thông tin Thư viện

Tân sinh viên quốc tế tham quan, trải nghiệm và tìm hiểu cách khai thác tài nguyên thông tin Thư viện

Thứ Hai, 13:11 07/09/2026
Trao tặng những món quà ý nghĩa tới học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường TH&THCS Bắc Phong trước thềm năm học mới

Trao tặng những món quà ý nghĩa tới học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường TH&THCS Bắc Phong trước thềm năm học mới

Thứ Năm, 07:53 03/09/2026
Hướng dẫn khai thác và sử dụng Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội năm 2024

Hướng dẫn khai thác và sử dụng Thư viện Đại học Công nghiệp Hà Nội năm 2024

Thứ Ba, 14:33 17/09/2024

PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Nga, Giám đốc - Trung tâm Đào tạo Sau đại học trao tặng 02 đầu sách ngoại văn cho Trung tâm Thông tin - Thư viện

Thứ Sáu, 07:37 24/05/2024
Hướng dẫn khai thác Bộ sưu tập tài nguyên giáo dục mở (OER)

Hướng dẫn khai thác Bộ sưu tập tài nguyên giáo dục mở (OER)

Thứ Bảy, 15:58 04/05/2024

Các bài đã đăng

Văn hóa vùng và phân vùng văn hóa Việt Nam

Văn hóa vùng và phân vùng văn hóa Việt Nam

Thứ Hai, 12:25 16/11/2026

101 điều cần biết về tín ngưỡng và phong tục Việt Nam

Thứ Hai, 11:28 16/11/2026

Phong tục dân gian cưới hỏi

Thứ Hai, 09:43 16/11/2026
CHE 115: Instrumental Analysis Lab Manual

CHE 115: Instrumental Analysis Lab Manual

Thứ Hai, 09:06 16/11/2026
FS 100: College Success Second Edition

FS 100: College Success Second Edition

Thứ Hai, 09:02 16/11/2026
Entering the Workforce: A How-To Course

Entering the Workforce: A How-To Course

Thứ Hai, 08:57 16/11/2026
Science, Physiology, and Nutrition For the Nonscientist

Science, Physiology, and Nutrition For the Nonscientist

Thứ Hai, 08:55 16/11/2026
Rhetoric and Composition

Rhetoric and Composition

Thứ Hai, 08:45 16/11/2026